ଡ. ସତ୍ୟଜିତ ନାୟକ, ଆଇପିଏସ୍

Spread the love

ନିଷ୍ଠା ହେଉଛି ଜୀବନର ସେହି ନିରବ ଶକ୍ତି, ଯାହା ସ୍ୱପ୍ନକୁ ସାକାର କରେ, ସଂଘର୍ଷକୁ ସଫଳତାରେ ପରିଣତ କରେ ଏବଂ ସାଧାରଣ ପ୍ରୟାସକୁ ଅସାଧାରଣ ଉପଲବ୍ଧିରେ ପହଞ୍ଚାଏ। ଜୀବନରେ ସଫଳ ହେବା ପାଇଁ କେବଳ ପ୍ରତିଭା, ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚାକାଂକ୍ଷା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ; ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ନିରନ୍ତର ପରିଶ୍ରମ, ଦୃଢ଼ ମନୋବଳ, ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରତି ଅଟଳ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା। ଆଜିର ଦୁନିଆରେ ସଫଳତା ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠାକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଥିବାବେଳେ ଆମେ ମନେ ରଖିବା ଉଚିତ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଫଳତା ପଛରେ ଅନେକ ଅକୁହା ସଂଘର୍ଷ, ଅଦେଖା ତ୍ୟାଗ ଓ ନିରବ ସାଧନା ରହିଥାଏ। ସଫଳତା ଦୁନିଆକୁ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହା ପଛରେ ଥିବା ନିଷ୍ଠା ଅନେକ ସମୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ରହିଯାଏ। ପ୍ରକୃତରେ ନିଷ୍ଠା ହିଁ ଜୀବନକୁ ଦିଗ, କର୍ମକୁ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ସାକାର କରିବାର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ। ଜୀବନର ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଷ୍ଠାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଅତୁଳନୀୟ। ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ନିଜ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ନ୍ତି, ଜଣେ ଡାକ୍ତର ରୋଗୀଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଜଣେ କୃଷକ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଜଣେ ସୈନିକ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନିଜକୁ ସମର୍ପିତ କରନ୍ତି। ସେହିପରି ଜଣେ ପୁଲିସ ଅଧିକାରୀ ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା, ଅପରାଧ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ମୂଳରେ ରହିଛି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଓ ମାନବସେବାର ମନୋଭାବ। ବିଶେଷକରି ଜନସେବାରେ ନିୟୋଜିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ନିଷ୍ଠା କେବଳ ଏକ ଗୁଣ ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ନୈତିକ ଦାୟିତ୍ୱ। ପଦବୀ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରିପାରେ, କିନ୍ତୁ ସେହି କ୍ଷମତାକୁ ଲୋକଙ୍କ ହିତରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ପ୍ରେରଣା ନିଷ୍ଠାରୁ ଆସେ। ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଅର୍ଜନ କରିବା, ପୀଡ଼ିତଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଓ ଦୁର୍ବଳ ବର୍ଗଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ହେଉଛି ପ୍ରକୃତ ନିଷ୍ଠାର ପରିଚୟ। ନିଷ୍ଠାର ପଥ ସବୁବେଳେ ସହଜ ନୁହେଁ। ଏହି ପଥରେ ବାଧାବିଘ୍ନ, ବିଫଳତା, ନିରାଶା ଓ ସମାଲୋଚନାର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼େ। କେତେବେଳେ ଆମର ଅକ୍ଳାନ୍ତ ପରିଶ୍ରମ ସତ୍ତ୍ୱେ ଆଶାନୁରୂପ ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ହିଁ ଆମର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ମନୋବଳର ପରୀକ୍ଷା ନିଏ। ଜଣେ ନିଷ୍ଠାପର ବ୍ୟକ୍ତି ବିଫଳତାକୁ ଶେଷ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି ନାହିଁ; ବରଂ ଏହାକୁ ଶିଖିବା ଓ ନିଜକୁ ସୁଧାରିବାର ସୁଯୋଗ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ସଫଳତା ପାଇଁ ଶୃଙ୍ଖଳା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। ପ୍ରେରଣା ଆମକୁ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ, କିନ୍ତୁ ଶୃଙ୍ଖଳା ଆମକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଗକୁ ନେଇଯାଏ। ତେବେ ନିଷ୍ଠାର ଅର୍ଥ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ପରିବାରକୁ ଅବହେଳା କରିବା ନୁହେଁ; ବରଂ ଜୀବନର ବିଭିନ୍ନ ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରି ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରିବା। ନିଷ୍ଠା ସହ ସଚ୍ଚୋଟତା, ନୈତିକତା ଓ ମାନବିକତାର ସମନ୍ୱୟ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ବିନା ପରିଶ୍ରମ ସଫଳତା ଆଣିପାରେ, କିନ୍ତୁ ସ୍ଥାୟୀ ସମ୍ମାନ ଆଣିପାରେ ନାହିଁ। ପ୍ରକୃତ ନିଷ୍ଠାପର ବ୍ୟକ୍ତି କେହି ଦେଖୁ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଚ୍ଚୋଟ ରହନ୍ତି, ନିଜ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପାଳନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଭୁଲ୍ ହେଲେ ତାହା ସ୍ୱୀକାର କରିବାକୁ ପଛାନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଗୁଣ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ନାଗରିକ, ଦାୟିତ୍ୱବାନ ଅଧିକାରୀ ଓ ଆଦର୍ଶ ନେତା ଭାବେ ଗଢ଼ିଥାଏ। ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ପାଇଁ ନିଷ୍ଠାର ଶିକ୍ଷା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ପ୍ରତିଭା ଓ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ସଫଳତାର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିପାରେ, କିନ୍ତୁ ନିରନ୍ତର ପରିଶ୍ରମ ଓ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ହିଁ ସେହି ସଫଳତାକୁ ସ୍ଥାୟୀ କରେ। ତେଣୁ ଯୁବକଯୁବତୀମାନେ କେବଳ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଉନ୍ନତି ନୁହେଁ, ସମାଜ ଓ ଦେଶର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଜ୍ଞାନ, ଦକ୍ଷତା ଓ ଶକ୍ତିକୁ ଉପଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ। ନିଷ୍ଠା ମାନବୀୟ ସମ୍ପର୍କକୁ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ କରେ। ପରିବାରରେ ମାତାପିତାଙ୍କ ତ୍ୟାଗ, ବନ୍ଧୁତ୍ୱରେ ବିଶ୍ୱସନୀୟତା, କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ଏବଂ ସମାଜରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସହାନୁଭୂତି ନିଷ୍ଠାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୂପ। ଜଣେ ଅସହାୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିବା, ବିପଦ ସମୟରେ ଅନ୍ୟର ପାଖରେ ଛିଡ଼ା ହେବା ଏବଂ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ସମାଜ ପାଇଁ କାମ କରିବା ମଧ୍ୟ ଏକ ମହାନ ସମର୍ପଣ। ଆଧୁନିକ ଜୀବନରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଫଳତା ଓ ପ୍ରତିଯୋଗିତାକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଥିବାବେଳେ ଆମେ ମାନବିକତା ଓ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ଭୁଲିଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ନିଷ୍ଠାର ଅର୍ଥ କେବଳ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଜୀବନରେ ମଧ୍ୟ ସକାରାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା। ଯେତେବେଳେ ଆମର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆକାଂକ୍ଷା ସମାଜର ହିତ ସହ ଯୋଡ଼ିହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଆମର ସଫଳତା ଅଧିକ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଉଠେ। ପରିଶେଷରେ, ନିଷ୍ଠା କେବଳ ସଫଳତା ହାସଲ କରିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ନୁହେଁ; ଏହା ଏକ ଜୀବନଦର୍ଶନ। ଏହା ଆମକୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରତି ସଚେତନ, ସଂଘର୍ଷ ପ୍ରତି ସାହସୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ହେବାକୁ ଶିଖାଏ। ପଦବୀ, ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଭୌତିକ ସମ୍ପତ୍ତି ସମୟ ସହ ବଦଳିଯାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଆମର ଚରିତ୍ର, ସଚ୍ଚୋଟତା ଓ ମାନବସେବାର ଭାବନା ସବୁବେଳେ ସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିଥାଏ। ଆସନ୍ତୁ, ଆମ ଜ୍ଞାନକୁ ସମାଜର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ, ଆମ ଶକ୍ତିକୁ ମାନବସେବା ପାଇଁ ଏବଂ ଆମ କ୍ଷମତାକୁ ଜନକଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ସମର୍ପିତ କରିବା। ପ୍ରଶଂସା ମିଳୁ କି ନ ମିଳୁ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ ରହିବା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ନିଜକୁ ଅଧିକ ଉନ୍ନତ କରିବାର ସଂକଳ୍ପ ନେବା। କାରଣ ପ୍ରକୃତ ମହାନତା କେବଳ ସଫଳତା ହାସଲ କରିବାରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ସଚ୍ଚୋଟତାର ସହ ସଫଳ ହେବା, ମାନବିକତାର ସହ ସେବା କରିବା ଏବଂ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଏକ ଉତ୍ତମ ସମାଜ ଗଢ଼ିବାରେ ନିହିତ।