ଓଡ଼ିଶା କିପରି ସ୍ଥାୟୀ ଆର୍ଥିକ ଉନ୍ନତି କରିପାରିବ

ଓଡ଼ିଶା ଭାରତର ଏକ ସମ୍ପଦସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ। ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ, ବିସ୍ତୃତ କୃଷି ଭୂମି, ଦୀର୍ଘ ସମୁଦ୍ରତଟ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟ ଓ ଯୁବ ମାନବ ସମ୍ପଦ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା ଆଜିଯାଏ ଜାତୀୟ ଆୟ ଓ ଶିଳ୍ପ ଉନ୍ନତିରେ ପଛରେ ରହିଛି। ଏହାର ପ୍ରଧାନ କାରଣ ହେଉଛି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଅସମ ସମ୍ପଦ ବଣ୍ଟନ, ଖଣିଜ ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ନିର୍ଭରତା ଓ ମୂଲ୍ୟ ସଂଯୋଜନର ଅଭାବ। କୃଷି ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତ ଓଡ଼ିଶାର ଅଧିକାଂଶ ଲୋକସଂଖ୍ୟା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୃଷି ଓ ଗ୍ରାମୀଣ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। କିନ୍ତୁ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ଏଯାବତ୍ ମନସୁନ୍‌ ନିର୍ଭର ରହିଛି। ତେଣୁ ସିଚାଇ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିସ୍ତାର, ଛୋଟ ଓ ସୀମାନ୍ତ କୃଷକଙ୍କ ପାଇଁ ଡ୍ରିପ୍ ଓ ସ୍ପ୍ରିଙ୍କଲର୍ ସିଚାଇ, ଏବଂ ଫସଲ ବିବିଧିକରଣ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ।ସେହିପରି କୃଷି ଉତ୍ପାଦର ମୂଲ୍ୟ ସଂଯୋଜନ—ଯଥା ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ, କୋଲ୍ଡ ଷ୍ଟୋରେଜ, ଏଗ୍ରୋ-ପ୍ରୋସେସିଂ ପାର୍କ—କୃଷକଙ୍କ ଆୟ ବଢ଼ାଇପାରିବ। FPO (Farmer Producer Organization) ଓ ଡିଜିଟାଲ୍ ବଜାର ମାଧ୍ୟମରେ କୃଷକଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ବଜାର ସହିତ ଯୋଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟସ୍ଥଙ୍କ ଶୋଷଣ କମିବ। ଶିଳ୍ପ ଉନ୍ନତି ଓ ନିବେଶ  ଓଡ଼ିଶାର ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କେବଳ କଚ୍ଚା ଖଣିଜ ରପ୍ତାନି ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଉନ୍ନତି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଷ୍ଟିଲ୍, ଏଲୁମିନିଅମ୍ ଓ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଡାଉନ୍‌ଷ୍ଟ୍ରିମ୍ ଶିଳ୍ପ ଗଢ଼ି ଉଠିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।MSME, ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଉଦ୍ୟୋଗୀଙ୍କୁ ସହଜ ଋଣ, ଭୂମି, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଓ ସରଳ ନୀତି ଯୋଗାଇ ଦିଆଗଲେ ରୋଜଗାର ସୃଷ୍ଟି ହେବ ଓ ଆର୍ଥିକ ଅସମତା କମିବ। ପର୍ଯ୍ୟଟନ : ଅବ୍ୟବହୃତ ସମ୍ଭାବନ ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସମ୍ଭାବନା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇନାହିଁ। ପୁରୀ, କୋଣାର୍କ, ଭୁବନେଶ୍ୱର ମାତ୍ର ନୁହେଁ; ଚିଲିକା, ସତକୋସିଆ, କୋରାପୁଟ, ଦାରିଙ୍ଗବାଡ଼ି ପରି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯଦି ଏକ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସର୍କିଟ୍‌ରେ ଗଢ଼ାଯାଏ, ତେବେ ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତି ସଶକ୍ତ ହେବ।ଇକୋ-ଟୁରିଜ୍ମ, ହୋମ୍‌ଷ୍ଟେ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ କଳା-ହସ୍ତଶିଳ୍ପକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଲେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଆୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବଢ଼ିପାରିବ। ଶିକ୍ଷା, କୌଶଳ ଓ ମାନବ ସମ୍ପଦ ଆର୍ଥିକ ଉନ୍ନତିର ମୂଳ ଆଧାର ହେଉଛି ମାନବ ସମ୍ପଦ। ଓଡ଼ିଶାର ଯୁବଶକ୍ତିକୁ ଶିଳ୍ପ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ କୌଶଳ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେବା ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ। ଟେକ୍ନିକାଲ୍ ଶିକ୍ଷା, ITI, ସ୍କିଲ୍ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଓ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ରାଜ୍ୟର ଉନ୍ନତିରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନିଭାଇପାରିବ। ପାଇପାରିକା ଓ ସୁଶାସନ ସଡ଼କ, ରେଳ, ବନ୍ଦର, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଓ ଡିଜିଟାଲ୍ ପାଇପାରିକା ଉନ୍ନତି ବିନା ଆର୍ଥିକ ବିକାଶ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ସେହିପରି ପାରଦର୍ଶୀ, ଦାୟିତ୍ୱଶୀଳ ଓ ଜନ-ମୁଖୀ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିବେଶକଙ୍କ ଆକର୍ଷଣ ବଢ଼ାଇପାରିବ ସାରକଥାରେ, କୃଷି ଆଧାରିତ ଗ୍ରାମୀଣ ଉନ୍ନତି, ଶିଳ୍ପୀକରଣ, ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିକାଶ, କୌଶଳ ଉନ୍ନୟନ ଓ ସୁଶାସନ—ଏହି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଏକାସାଥିରେ ଆଗେଇ ନେଲେ ଓଡ଼ିଶା ଆଗାମୀ ଦଶକରେ ଏକ ସସ୍ଥାୟୀ ଓ ସମାବେଶୀ ଆର୍ଥିକ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରିବ।